Από τους μπότηδες που σπάνε με κρότο μέχρι το κάψιμο του Ιούδα, αυτά είναι μερικά από τα πιο ξεχωριστά και εντυπωσιακά έθιμα του ελληνικού Πάσχα.
Από τον Βορρά μέχρι τον Νότο, το Πάσχα σε όλη την Ελλάδα είναι γεμάτο παραδόσεις και έθιμα με ιστορία που χάνεται στα βάθη των χρόνων. Κάθε τόπος έχει και διαφορετικά τελετουργικά και διατηρεί ζωντανές τις δικές του παραδόσεις, οι οποίες κάνουν το ελληνικό Πάσχα τόσο μοναδικό. Ιδού μερικά από τα πιο ξεχωριστά πασχαλινά έθιμα στην Ελλάδα που αξίζει να ζήσετε έστω μία φορά.
Οι μπότηδες, Κέρκυρα
Οι πλατείες και τα καντούνια της πανέμορφης παλιά πόλης της Κέρκυρας γίνονται το σκηνικό για το πιο μελωδικό και πιο διάσημο ίσως Πάσχα της Ελλάδας. Το Μεγάλο Σάββατο, το πένθος του επιταφίου δίνει τη θέση του στη χαρά της πρώτης Ανάστασης που γίνεται στις 11.00 με το εντυπωσιακό και θορυβώδες έθιμο των «μπότηδων». Δεκάδες πήλινα κανάτια κάθε μεγέθους πετάγονται από τα στολισμένα μπαλκόνια και να σπάνε με κρότο στο έδαφος. Είναι η πιο γνωστή εικόνα του κερκυραϊκού Πάσχα. Στη συνέχεια, οι φιλαρμονικές κυκλοφορούν στην πόλη παίζοντας εύθυμα εμβατήρια.
Ο ρουκετοπόλεμος, Χίος
Η Χίος κάθε χρόνο τέτοια εποχή τραβάει τα βλέμματα, χάρη στο έθιμο του ρουκετοπόλεμου που αναβιώνει στο χωριό Βροντάδο. Οι δύο «αντίπαλες» ενορίες, του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας της Ερειθιανής, εκτοξεύουν το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου χιλιάδες αυτοσχέδιες ρουκέτες με στόχο το καμπαναριό της αντίπαλης εκκλησίας, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό θέαμα. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, το έθιμο αυτό κρατά από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας όταν οι Χριστιανοί ήθελαν να ήθελαν να δείξουν στους Τούρκους πώς γιορτάζουν οι ορθόδοξοι την Ανάσταση.
Τα αερόστατα, Λεωνίδιο
Στο γραφικό Λεωνίδιο της Αρκαδίας αναβιώνει ένα από τα μοναδικά και πλέον φαντασμαγορικά αναστάσιμα έθιμα της Ελλάδας: το πέταγμα των αεροστάτων. Το βράδυ της Ανάστασης, μόλις ακουστεί το «Χριστός Ανέστη», δεκάδες αυτοσχέδια, πολύχρωμα «αερόστατα» ελευθερώνονται και φωτίζουν τον ουρανό δημιουργώντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα. Τα αερόστατα ετοιμάζονται από τα παιδιά εβδομάδες πριν και από κάθε ενορία αφήνονται εκατό με εκατόν είκοσι. Είναι φτιαγμένα από καλάμι και χαρτί και το ύψος τους φτάνει τα δύο μέτρα. Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στον 19ο αιώνα και κάνει το Λεωνίδιο να ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους πασχαλινούς προορισμούς.
Το «φλεγόμενο» λιμάνι, Ναύπακτος
Η καρδιά της Ναυπάκτου χτυπάει στο γραφικό ενετικό λιμάνι. Είναι το σήμα κατατεθέν της πόλης και ένα από τα πιο όμορφα λιμάνια της Ελλάδας. Εδώ, τη Μεγάλη Παρασκευή το σκηνικό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Εκατοντάδες κεριά και αναμμένες δάδες υποδέχονται τους επιταφίους, ενώ ένας φλεγόμενος σταυρός φωτίζει την είσοδο του λιμανιού. Αμέσως μετά, ο νυχτερινός ουρανός φωτίζεται από εντυπωσιακά πυροτεχνήματα. Το έθιμο αυτό διατηρείται από τη δεκαετία του 1950, όταν οι ψαράδες «στόλιζαν» τις πολεμίστρες με αναμμένες δάδες, θέλοντας να χαιρετίσουν με το δικό τους τρόπο τη συνάντηση των επιταφίων των δύο εκκλησιών της πόλης (Αγίου Δημητρίου και Αγίας Παρασκευής) στο λιμάνι.
Ορθόδοξοι και Καθολικοί γιορτάζουν μαζί, Σύρος
Η Σύρος είναι μία από τις καλύτερες επιλογές για να ζήσετε ένα πραγματικά μοναδικό Πάσχα. Εδώ, οι δύο θρησκευτικές κοινότητες του νησιού, η Ορθόδοξη και η Καθολική, γιορτάζουν μαζί το Πάσχα. Τη Μεγάλη Παρασκευή γίνεται η περιφορά των ορθόδοξων επιταφίων από τους ναούς του Αγίου Νικολάου, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (της Μητρόπολης) στα γραφικά δρομάκια της πόλης. Οι επιτάφιοι συναντιούνται στην πλατεία Μιαούλη μπροστά από το Δημαρχείο. Ο επιτάφιος του καθολικού ναού της Ευαγγελίστριας έχει ήδη προηγηθεί. Ξεχωριστή εμπειρία είναι και η περιφορά των καθολικών επιταφίων στην Άνω Σύρο, από τους ναούς του Αγίου Γεωργίου (Σαν Τζώρτζη) και του Αγίου Σεβαστιανού.
Τα τενεκεδάκια του Πύργου, Σαντορίνη
Πάσχα στη Σαντορίνη σημαίνει κυρίως επιτάφιος στην ενδοχώρα και συγκεκριμένα στο μεσαιωνικό χωριό Πύργος. Τη Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ, το χωριό λάμπει από μακριά. Εκατοντάδες τενεκεδένια λυχναράκια τοποθετούνται σε ταράτσες, δρόμους, αλλά και στα τείχη του μεσαιωνικού κάστρου, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα κατανυκτικό σκηνικό μέσα από το οποίο περνά ο επιτάφιος.
Αναπαραστάσεις στη Μάρπησσα, Πάρος
Η Πάρος το Πάσχα είναι πιο ήρεμη και τα έθιμα ζωντανεύουν στα γραφικά χωριά της. Ξεχωρίζει το έθιμο της αναπαράστασης των Παθών του Χριστού στο χωριό Μάρπησσα, το οποίο θα παρακολουθήσετε στη διάρκεια της περιφοράς του Επιταφίου το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Μικροί και μεγάλοι ντυμένοι Ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού, αναπαριστάνουν εκπληκτικά σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, το Μυστικό Δείπνο, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.
Η τελετή του Νιπτήρα, Πάτμος
Στην Πάτμο το Πάσχα γιορτάζεται με ιδιαίτερη κατάνυξη και μεγαλοπρέπεια. Το πιο χαρακτηριστικό έθιμο του νησιού είναι η τελετή του Νιπτήρος και η αναπαράσταση του Μυστικού Δείπνου, που λαμβάνει χώρα τη Μεγάλη Πέμπτη στην πλατεία της Χώρας εδώ και περίπου 400 χρόνια. Λίγο πριν το μεσημέρι ο ηγούμενος του Μοναστηριού υποδυόμενος τον Χριστό, πλένει τα πόδια 12 μοναχών και ιερέων που αναπαριστούν τους Αποστόλους.
Το κάψιμο του Ιούδα, από Θράκη μέχρι Κρήτη
Το κάψιμο του Ιούδα είναι ένα κλασικό πασχαλινό έθιμο που συναντάμε σε διάφορες παραλλαγές σε πολλές περιοχές της Ελλάδας- από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη. Στον Τυρό Αρκαδίας, για παράδειγμα, το κάψιμο του Ιούδα γίνεται μέσα στη θάλασσα. Σε μια πλωτή πλατφόρμα τοποθετούνται ξύλα και από πάνω τους κρέμεται ένα ανθρώπινο ομοίωμα. Στη συνέχεια μπαίνει το μπουρλότο από τους Τσάκωνες πυρπολητές και το ομοίωμα παραδίδεται στη φωτιά, με τη συνοδεία βεγγαλικών. Στην Κρήτη, υπάρχει το έθιμο της «φουνάρας», της μεγάλης φωτιάς για τον Ιούδα, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου. Στον Άγιο Νικόλαο τοποθετείται μια σχεδία με ένα ομοίωμα του Ιούδα στο κέντρο της λίμνης της πόλης και καίγεται την ώρα της Ανάστασης.
